Poseren voor een foto: zo sta je ontspannen op beeld

Fotogeniek zijn kun je leren

Vind je jezelf op foto's bijna nooit mooi? Dan ben je niet de enige, en het ligt niet aan je gezicht. Volgens een samenvatting in Psychology Today lieten Mita, Dermer en Knight in 1977 zien dat mensen hun eigen spiegelbeeld mooier vinden dan een gewone foto van zichzelf. Anderen kiezen juist de gewone foto. Jij bent gewend aan je gezicht in de spiegel, en een foto laat het andersom zien.

Er speelt nog iets. In een onderzoek van Epley en Whitchurch uit 2008 kregen mensen hun eigen foto te zien tussen versies die mooier en minder mooi waren gemaakt. Ze wezen steeds een mooiere versie aan als hun echte foto. Vreemden wezen de echte foto wel goed aan.

Het goede nieuws: fotogeniek zijn is niet aangeboren. Volgens een stuk op Welingelichte Kringen hangt het vooral af van hoe ontspannen je bent en van de fotograaf. Allebei kun je beïnvloeden. Hieronder lees je alles over poseren voor een foto, van je voeten tot je ogen.

Afstand en camerahoogte doen meer dan je denkt

Een selfie op armlengte is geen goede graadmeter. Onderzoekers van Rutgers University en Stanford rekenden in 2018 uit dat de basis van je neus op een foto van zo'n 30 cm afstand ongeveer 30% breder lijkt dan op een foto van 1,5 meter. Het ging om een wiskundig model, niet om een proef met mensen. Het verklaart wel waarom een fotograaf liever wat verder weg staat.

Ook de hoogte van de camera telt. Portretfotograaf Linda Hemmes raadt bij Zoom Academy af om van onderen te fotograferen: dan wordt de kin groter en vallen de neusgaten op. Elja Trum van Photofacts raadt een net wat hoger standpunt aan tegen een onderkin. Je leest soms het omgekeerde: bij Grazia raadt modeblogger Chriselle Lim een lage hoek aan, omdat je dan langer oogt.

Van je voeten tot je ogen: zo zet je jezelf neer

Gewicht op je achterste voet

Sta niet stijf op twee benen. Trum raadt aan je gewicht op je achterste voet te zetten. Dan komt je borst naar voren en niet je buik.

Draai iets weg van de lens

Recht van voren lijk je op je breedst. Sanne van der Linden van De Beeldstudio noemt dat de voetbalfoto. Draai je lichaam dus wat weg van de camera. Volgens Trum is 45 graden meestal het maximum, en staat een iets kleinere draai vaak beter.

Armen los, schouders niet gelijk

Druk je armen niet tegen je lichaam. Volgens Pauline Fotografeert maakt dat je breder. Laat wat ruimte bij je taille. Houd de schouder die het dichtst bij de camera is iets lager dan de andere. En leun niet met je arm ergens op, waarschuwt Trum: dat geeft een zichtbare deuk in je arm.

Geef je handen een taak

Veel fotografen raden aan ze iets te doen te geven. Hemmes noemt een hand in je haar of een duim in je broekzak. Fotograaf Henk Groenewoud van De Portrettenmaker noemt een hand naar je kin. Laat je hand van opzij zien: dat oogt slanker, schrijft Trum.

Kin naar voren en omlaag

Bang voor een onderkin? Breng je kin iets naar voren en omlaag, en leun niet achterover. Van der Linden voegt eraan toe: steek je kin niet te hoog, want juist dan valt een onderkin op.

Kijk recht vooruit

Kijk je naast de camera, draai dan alleen je ogen niet ver opzij. Trum laat mensen recht vooruit kijken, ook als ze van de camera wegkijken. Zo is er weinig oogwit te zien.

Ontspannen doe je met je lichaam

"Ontspan maar" werkt zelden. Concrete handelingen werken beter:

• Adem diep in en uit, laat je schouders zakken en schud vlak voor de foto je armen en benen los. Dat adviseert fotograaf Angelo van der Klift. Hij raadt ook aan alles rustig te doen, bijna in slowmotion.
• Moet je knijpen tegen de zon of de flits? Sluit je ogen kort en open ze net voor de klik, zegt Van der Linden.
• Trek tussen de opnames gekke gezichten. Dat laat spanning los, volgens Groenewoud.
• Verander na elke klik iets aan je houding, raadt Marc Roos van De Beeldstudio aan.

Lachen mag, maar hoeft niet

Lachen is niet verplicht, zegt Groenewoud. Wil je wel lachen, denk dan aan een fijne herinnering. Dan lachen je ogen mee. Een echte glimlach kan helpen. In een onderzoek van het Max Planck-instituut uit 2014 werden mensen met een glimlach die als oprecht werd gezien, ook betrouwbaarder gevonden. Dat onderzoek ging over korte video's in een spel, niet over foto's.

Poseren met een bril zonder spiegeling

Met een bril is weerspiegeling in je glazen het grootste risico. Dit helpt:

• Maak je bril vooraf goed schoon.
• Vraag de fotograaf om reflecties van de flits op te lossen. Roos raadt ook zacht licht aan: dat geeft minder schaduw van je montuur.
• Breng je kin iets omlaag of draai je gezicht een paar graden van de camera af. Dat helpt tegen glans, volgens brillenwinkel Glasses Direct.
• Ontspiegelde glazen geven minder reflectie.

Zitten: op de rand van de stoel of niet?

Hier zijn fotografen het niet met elkaar eens. Hemmes zegt: ga niet op de rand zitten, want dat maakt je benen dikker. Zweef even boven de stoel en schuif dan langzaam naar achteren in de zitting. Portret- en modefotograaf Lindsay Adler zegt bij CreativeLive juist het tegenovergestelde. Op een gewone stoel zak je volgens haar achterover. Daarom laat zij mensen op de rand zitten, met een rechte rug, of gebruikt ze een krukje.

Probeer dus beide en kijk samen met de fotograaf wat bij jou en de stoel past. Sla je je benen over elkaar? Hemmes raadt aan eerst rechts over links te proberen, dan te wisselen en te vergelijken.

Met z'n tweeën op de foto

Voor stellen hebben we een apart stuk over de loveshoot. In een video die Photofacts bespreekt, geeft Kesha Lambert vijf tips voor het poseren van koppels. Drie ervan: begin met iets simpels om op te warmen, breng je gezichten dicht bij elkaar zonder ze tegen elkaar te drukken, en zet muziek op die jij en de ander leuk vinden en goed kennen. Dan ga je vanzelf bewegen.

Ook kleding telt bij een duo. Bruidenbruidegom.nl raadt kleuren aan die elkaar aanvullen, of één kleurenpalet zonder precies dezelfde kleur. Laat drukke patronen en opvallende logo's thuis.

Een zakelijk portret vraagt iets anders

Een foto voor LinkedIn of je website wordt vaak klein getoond. Portretfotograaf Bart van Hattem adviseert bij Trustoo daarom een uitsnede van alleen hoofd en schouders. Doe lang haar in een staart of leg het over een schouder, en ga niet vlak voor de foto naar de kapper. De redactie van Fotografie.nl raadt een lichte glimlach aan: die komt betrouwbaarder over dan een neutraal gezicht. Kies een effen achtergrond, en gebruik geen selfie of pasfoto.

Bij een privéportret is er meer ruimte voor beweging en spel. Zoek je iemand voor een zakelijke foto? Lees dan meer over een zakelijke portretfotograaf.

Bespreek dit vooraf met de fotograaf

Fotostudio FotoStudio XL in Utrecht raadt aan om 3 tot 5 voorbeelden te verzamelen van poses die passen bij jouw visuele identiteit. Kies effen, diepe kleuren en laat glimmende stoffen en drukke patronen liggen. Geef bij binnenkomst aan waar je onzeker over bent.

Ons eigen advies: vertel de fotograaf ook waar de foto's voor zijn. Een profielfoto vraagt een andere uitsnede dan een cadeau voor je ouders.

Wie mag de foto's gebruiken?

Daarover zegt de Auteurswet een paar dingen.

1. Gemaakt in jouw opdracht. Volgens artikel 20 is wie het auteursrecht op het portret heeft dan, tenzij anders overeengekomen, niet bevoegd het portret openbaar te maken zonder jouw toestemming.
2. Met meer mensen op de foto. Dan is volgens hetzelfde artikel voor de hele foto de toestemming van alle geportretteerden nodig.
3. Zelf laten afdrukken. Volgens artikel 19 is het verveelvoudigen van een portret dat in jouw opdracht is gemaakt, door of ten behoeve van jou, geen inbreuk op het auteursrecht. Je mag zo'n foto dus bijvoorbeeld laten afdrukken. Staan er meer mensen op, dan heb je voor hun portretten hun toestemming nodig.
4. Niet in jouw opdracht gemaakt. Dan mag wie het auteursrecht heeft het portret volgens artikel 21 niet openbaar maken voor zover een redelijk belang van jou zich daartegen verzet.

Wil de fotograaf je foto's in een portfolio of op sociale media laten zien? Spreek dat vooraf af en zet het op papier. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies.

Een portretfotograaf vinden die bij je past

Op onze pagina Een portretfotograaf vinden lees je waar je op let. Weet je al wat je zoekt? Dan kun je op FotograafGezocht.org gratis een opdracht plaatsen. Beschrijf wat voor foto's je wilt, waar en waarvoor. Fotografen met een profiel kunnen dan reageren. Liever zelf rondkijken? Bekijk de profielen van fotografen en hun werk.